Vincent Mooij: 'Het verschil tussen zwart en zwart'

De afgelopen jaren was er gedoe over zwarte kunststoffen, omdat ze in het sorteerproces net zo onzichtbaar zijn als ‘stealth’-vliegtuigen op een radar. Dat komt omdat de bij de sortering gebruikte Near-InfraRed- (NIR-) scanner de kleur zwart niet kan identificeren. En dat betekent geen recycling. Maar is het wel zo simpel? Nee, want er zijn wel degelijk zwarte plastics die wel sorteerbaar zijn. De reden waarom dit vaak niet lukt, is dat veel verpakkingsproducenten roet als pigment gebruiken voor zwart plastic. Carbon black noemen we dat. Dit geeft een mooie, diepzwarte kleur waardoor vlees of vis in de supermarkt er verser en beter uitziet dan op een transparante of witte ondergrond. En verkoop draait vooral om suggestie. Bovendien is carbon black goedkoop én volop beschikbaar. Producenten hebben dit materiaal dus omarmd.

Maar die zwarte kleur is niet het probleem voor de NIR-scanner. Het probleem is het gebruik van carbon black als pigment. De NIR-scanner probeert het gebruikte type plastic te achterhalen door de reflectie van het infrarode spectrum. Bij carbon black is het onmogelijk om het type plastic te herkennen, omdat dit pigment namelijk al het licht absorbeert, zelfs infrarood. Dat is ook precies waarom het zo diepzwart kleurt. Maar het gevolg is dat de verpakking niet wordt gerecycled, maar verbrand of gestort (afhankelijk van het land). Een verspilling van goede grondstoffen en dus zeker niet de gewenste circulaire oplossing.

Alternatieve kunststoffen

Gelukkig zijn er alternatieve pigmenten, die wél kunnen worden gedetecteerd. De Britse organisatie WRAP heeft hier in 2011 al een rapport over gepubliceerd. Citéo in Frankrijk doet ook onderzoek naar alternatieve kleurstoffen en Henkel en Unilever hebben onlangs zwarte verpakkingen geïntroduceerd die perfect detecteerbaar zijn door de NIR-scanner. Wij hebben zelf ook sorteertests gedaan met deze alternatieve zwarte kleurstoffen. Met goede resultaten. Sorteren en recyclen van zwarte kunststoffen is dus wel degelijk mogelijk.

Het geheim is het gebruiken van het juiste pigment. Een pigment dat goed te sorteren is én een mooie kleur geeft. Het nadeel is dat deze pigmenten iets duurder zijn dan roet. Deze oplossing vraagt dus om een duidelijke keuze van de producent: lagere kosten of recyclebaar? Een onderscheid in de hoogte van de producentenbijdrage kan dit kostenverschil oplossen. Bij deze de suggestie aan het afvalfonds!

 

Vincent Mooij

Manager SUEZ.circpack