Tim Mulder: 'Waardeloze verpakkingen'

Verpakkingen zijn waardeloos. Althans, als ik het journaal, de social media en mijn overbuurman moet geloven. Maar wat maakt nu dat specifiek plastic verpakkingen als zo waardeloos worden beschouwd in vergelijking tot andere verpakkingen, zoals metaal, papier en glas? Waarschijnlijk omdat deze materialen al heel lang (metalen zelfs al sinds de oudheid) worden ‘gerecycled’. Het is immers eenvoudiger en goedkoper om gebruikt metaal om te smelten voor nieuwe doeleinden dan om ze opnieuw uit de aarde te winnen. Plastic recyclen, dat lijkt de oplossing te zijn. Maar waarom doen we dat dan nog zo weinig?

Ik heb me recent verdiept in de zogenaamde informele recycling sector, ofwel waste-pickers in o.a. Aziatische landen. Ik wilde weten wat zij uit de afvalberg halen en wat ze laten liggen. Het verschilt wat per regio, maar over het algemeen wordt er gezocht naar blik, droog karton en PET flessen of andere rigide plastics. In sommige landen zijn ook de plastic zakken de moeite waard. En de rest? Die blijft achter. Waardeloos. Wat ik hieraan interessant vind, is dat de waste pickers niet gedreven worden door morele of wettelijke verantwoordelijkheid, maar simpelweg door geld. Er zit blijkbaar voldoende waarde in deze materialen om de moeite te doen om ze uit de afvalberg te halen. En daar zit voor mij de crux: waarde.

Milieubewuste burgers

Het verbeteren van recycling door het oproepen van morele verantwoordelijkheid bij de consument lijkt tot nu toe weinig effectief en wetgeving lijkt niet op te schieten. Zeker in landen waar duurzaamheid niet hoog op de agenda staat, zien we weinig verbetering. Maar als de waarde van verpakkingen hoger zou zijn, dan begint de recycling automatisch én wereldwijd. En dat zonder wetgeving en zonder protestbewegingen van milieubewuste organisaties en burgers. De waarde van ons afval moet dus omhoog.

Recycling is voor het grootste deel het scheiden, scheiden en nog eens scheiden van materialen, totdat er enkel ‘monostromen’ overgebleven zijn. Ingewikkelde materiaalcombinaties maken dat proces niet makkelijker. Uiteindelijk staan wij, de verpakkingsontwikkelaars, in het hart van de circulaire keten. Wij bepalen welke verpakkingen op de markt komen en hoe die eruit zien. Dat geeft ons als FrieslandCampina en andere producenten de gelegenheid, en de verantwoordelijkheid, om betere verpakkingen op de markt te zetten. Maar we kunnen het simpelweg niet alleen. Samen met alle ketenpartners moeten we werken aan de toekomst – welk type verpakkingen zijn toekomstbestendig en welke innovatieve recycletechnologieën bieden nieuwe mogelijkheden? Als we niet samenwerken houden we elkaar in de houdgreep. Producenten wijzen naar de recyclers, en recyclers naar de producten – maar de recyclekwaliteit en kwantiteit gaat niet vooruit. Alleen samen maken we van die waardeloze verpakkingen weer waardevolle grondstoffen. 

Tim Mulder

Packaging Development Manager bij FrieslandCampina Innovation Centre