Retailer en duurzaamheid: M&S

Marks & Spencer: voorbeeldig leiderschap in duurzaamheid

Marks & Spencer startte in 2007 haar Plan A, een strategisch vijf jaren plan om het bedrijf om te vormen naar een meer duurzame retailer. Helen Roberts, hoofd verpakkingen bij Marks & Spencer, over het verpakkingsbeleid inzake Plan A.

'We doen dit omdat jullie willen dat we dit doen', meldt de M&S-website. 'Het is ook het juiste ding om te doen. We noemen het Plan A omdat het de enige weg is voor onze business. Er is geen Plan B.'

Grote woorden van een detailhandelaar die zich  sinds het begin in 1884 heeft ontwikkeld tot een instituut. De Marks & Spencer winkels sieren de hoofdstraten en/of winkelcentra van de meeste Engelse steden. In die voortrekkersrol is het bedrijf in 2007  gestart met het 200 miljoen pond omvattende Plan A. Dit vijfjarenplan loopt tot 2012 en omvat 100-actiepunten gericht op klimaatverandering, afvalvermindering, natuurlijke bronnen beschermen, ethische handel en bouwen aan een gezonde natie. M&S noemt het Plan A omdat er volgens het bedrijf geen Plan B is.

Verbeterd verpakkingsgebruik is een principieel onderdeel van Plan A. Vooral als je bedenkt dat de retailer hierin 5500 categorieën heeft die 50% uit maken van de £8 miljard jaaromzet van M&S. Dit is ongeveer 4% van de totale voedingsmiddelenmarkt in Engeland.

Onderdeel van Plan A is 25% vermindering in 2012 op het jaarlijks gebruik van 70.000 ton verpakkingen. M&S heeft glas uitgesloten (ongeveer 20.000 ton) uit de berekeningen.

Economie en milieu

'We moeten manieren vinden om materiaal te verminderen, terwijl productintegriteit gehandhaafd blijft', meent één van de belangrijkste architecten en hoofd verpakkingen Dr. Helene Roberts. 'M&S is anders dan andere retailers vanwege haar merkwaarden en hoogwaardige technologieën. Onze onafhankelijke technologielijn hebben we hoog in het vaandel, maar er moet ook commerciële efficiency zijn; als het niet economisch duurzaam is, breng je geen verandering teweeg. Milieubewust bezig zijn betekent niet per definitie duurder. We kunnen hoe dan ook geen kosten doorberekenen aan de consument in dit huidige economische klimaat; het zou niet goed zijn om dat te doen. De juist weg is onnodige kosten uitsluiten en milieuvoordeel halen.'

Focus op verpakking

M&S heeft een verpakkingsteam van 30 personen. 'Dat is met gemak het grootste team van Engeland', zegt Roberts. 'Dit aantal is inclusief specialisten in artwork, druk en design, allen met een enorme verstandhouding met ons merk. Wij hebben niet die bezuinigingscyclus doorlopen die je bij andere retailers ziet: zij hebben eind jaren negentig hun verpakkingsteams eruit gegooid en realiseerden zich opeens dat er een milieu-agenda was en dat er weer verpakkingsmensen in de business nodig waren of dat ze anders op de toeleveranciers moesten terugvallen.'

Consumentengedrag veranderen

Marks & Spencer trekt met haar 600 Engelse vestigingen 15 miljoen shoppers. Helene Roberts gelooft dat de invloed van M&S veel verder reikt dan alleen deze eigen in-store gemeenschap. 'Hoe we op de verpakkingen communiceren en hoe we in de winkels communiceren heeft niet alleen direct invloed op de kernconsumenten die bij ons komen, maar ik ben van mening dat met het laten zien van een bepaald niveau aan leiderschap en consistentie de industrie in het algemeen drijft.'

'Daarbij leunt Plan A ook enorm op het consumentgedrag; het gaat om mensen helpen hun gedrag te vormen; hen helpen meer te recyclen; hen te stimuleren kleding te wassen op 30º. Al deze dingen kunnen significante verschillen uitmaken voor de  carbon footprint.'

Grote invloed

Het vermogen van M&S om invloed uit te oefenen op het bewustzijn van de consument buiten het publiek dat reeds overstag is gegaan, werd eerder dit jaar bewezen, toen de retailer besloot een prijs te heffen op plastic tassen bij de kassa. Binnen zes maanden is het gebruik van plastic tassen niet alleen afgenomen met 80% maar heeft de heffing ook gezorgd voor ongeveer half miljoen pond aan bijdragen voor diverse lokale milieu-initiatieven.

Grote retailers als WH Smith and Boots hebben direct het voorbeeld gevolgd.

'Niemand beeldt zich in dat het verdwijnen van draagtassen een enorm verschil zal maken met betrekking tot de hoeveelheid kunststof die wij produceren van ruwe olie,' geeft Roberts toe. 'Het is echter symbolisch in termen van mensen laten nadenken en een verandering in gedrag over te brengen. Door alleen al zoiets kleins te doen, wordt duidelijk  aan wat een verschil je kunt maken binnen de gemeenschap. Overigen, we gebruiken ook geen papieren tassen, want vanuit CO2-perspectief is dat niet beter.'

Gerecycled  PET

Om meer voedingsmiddelen  te verpakken in gerecycled materiaal stapte M&S in 2002 over van PVC naar gerecycled PET. Hierdoor neemt rPET tegenwoordig 60% aan capaciteit voor haar rekening, van de ongeveer 70.000 ton verpakkingsmaterialen per jaar. 'Ik wil dit opdrijven naar 100%' zegt Roberts. 'We hebben de eindmarkt moeten creëren; dat is de rol die wij kunnen spelen als retailer: 'to create the drive'. Inmiddels is rPET onze grootste kunststof afname gevolgd door rHDPE voor melkflessen. Het volgende wat ik zou willen ontwikkelen is rPP.'

Tot nu toe heeft  M&S het gerecyclede materiaal moeten halen uit Duitsland, Nederland en Zwitserland, maar tegenwoordig neemt het een derde van de productie af  van Engeland's eerste Closed Loop recycling fabriek in Dagenham (35.000 ton aan capaciteit). 'Wanneer de volgende fabriek in Deeside operationeel is, gaan wij daar ook van afnemen,' zegt Roberts. 'Er is nu voldoende vraag in Engeland om tien fabrieken als Dagenham te hebben.'

Reductie

Robert heeft een duidelijke voorkeur voor flexibele verpakkingsoplossingen, hoewel zij rigide kunststof niet volledig afschrijft. 'Het gaat niet per definitie om het verpakkingsformaat; het gaat meer om de toepassingsgebieden. Maar consumenten houden nu eenmaal niet van stugge kunststof verpakkingen die veel ruimte in de prullenbak inneemt. Ze denken niet in gewicht, wel in omvang.´

´Het percentage materiaalreductie bij het overstappen naar flexibele verpakkingen is indrukwekkend´, vertelt Roberts ´Bijvoorbeeld de flexibele verpakkingen voor groene bonen gebruiken 92% minder kunststof  dan voorheen, dat moet ongetwijfeld consumenten imponeren.´

'Daarbij vergeten consumenten vaak dat Engeland dankzij haar hoge verpakkingsniveau maar tussen de 2 à 3% voedsel verspilt,. Terwijl in Rusland, India of China 50% aan voedingsmiddelen bederven of beschadigen wanneer het van productielocatie wordt overgebracht naar afnamelocatie,' licht Roberts toe. 'Onverpakte agrarische producten betekenen niet automatisch een duurzame milieuroute..'

Composteerbare verpakkingen

Minder duidelijk is de positie van M&S als het om  composteerbare alternatieven gaat. 'Momenteel is minder dan 1% van onze verpakkingen gemaakt van bio-polymeren,' erkent Helene Roberts. 'We hebben met bedrijven als NatureWorks gewerkt - en het is belangrijk deze bedrijven te steunen en te begrijpen hoe de verpakkingen kunnen worden toegepast om verder te komen - maar we moeten met veel meer ontwikkelen rekening houdend, zoals met de producteigenschappen en de wegwerpmogelijkheden. Dat geldt voor recycling in het algemeen in  Engeland. Het is behoorlijk ingewikkeld vanuit het perspectief van de consument.'

(publicatie:december 2008)

Helen Roberts, hoofd verpakkingen bij Marks & Spencer.