Erik-Jan Ransdorp: Circulariteit en de zwakste schakel

Toen ik nog jong en recalcitrant was, heb ik op de tenen van mijn middelbare school leiding gestaan. Daarom mocht ik mezelf buigen over een complex maatschappelijk onderwerp. De school wilde dat ik verschillende meningen zou afwegen, alvorens die van mezelf te formuleren. Ik kreeg artikelen vanuit juridische, religieuze, politieke en allerlei andere oogpunten. Achteraf ben ik ze dankbaar: het was een prima opmaat voor het onderwerp van duurzaam verpakken.

Als Directeur Verpakkingen bij Mars heb ik de mogelijkheid gekregen om me in dit onderwerp te verdiepen. De familie Mars wilde graag een overzicht krijgen over alle mogelijkheden. We hadden destijds bij Mars beperkte kennis over het onderwerp, dus ben ik informatie gaan verzamelen en begon ik me te mengen in de maatschappelijke discussie over plastic. Zo nam ik als panellid deel aan een discussie over het recyclen van complexe verpakkingen. De panelleider stelde een vraag: Wie is er verantwoordelijk voor het oplossen van het probleem? Het publiek kon stemmen op een van de volgende mogelijkheden: overheid, consumenten, retailers, recyclers, afvalverwerkers, producenten, converters of granulaat producenten. Gelukkig mocht ik als vertegenwoordiger van de producenten en ‘winnaar’ van deze vraag mijn reactie geven: “Is dit niet een hele vreemde vraag?”

Spelen niet al deze partijen een cruciale rol? Iedereen heeft baat gehad bij het gebruik van plastic, moeten we dan ook niet allemaal onze verantwoordelijkheid nemen en ons gedeelte van de oplossing oppakken? Naderhand merkte ik dat veel mensen het met me eens waren, en tevens dat niemand eigenlijk wist waar te beginnen.

De geaccepteerde oplossing voor het verduurzamen van verpakkingen is simpel: Circulaire Economie. Echter voelt het alsof circulariteit bijna synoniem staat voor complexiteit. Er zijn veel separate onderdelen in de value chain van verpakkingen en elk onderdeel heeft een eigen mening over de weg naar circulariteit. Wat is de bijdrage die ieder onderdeel kan leveren? Hoe kunnen we de partijen zo laten samenwerken dat zowel de maatschappij als het milieu als de economie het beste gediend worden? Ik merk in de discussie dat er veel voor eigen parochie gepreekt wordt. We weten allemaal dat een ketting breekt als één schakel niet goed functioneert.

Ik vind mezelf geconfronteerd met een zelfde complexiteit als destijds op school. Deze complexiteit kan leiden tot verlamming, dat heb ik helaas vaak ervaren. Gelukkig zijn er veel goede en brede initiatieven die proberen tot een werkbare oplossing te komen voor de hele value chain. Ik zal blijven proberen daar aan bij te dragen!

Erik-Jan Ransdorp