‘Verzamel je data en begin met smart industry’

Sensoren in productielijnen kunnen tegenwoordig enorme hoeveelheid data genereren en kunstmatige intelligentie maken machines steeds slimmer. Het zijn onderwerpen die 22 maart jl. ter sprake kwamen op het VNV/KIVI-congres Packaging Industry 4.0 in Eindhoven. ‘Gebruik je boerenverstand, wacht niet en begin’, was de conclusie na zes lezingen van uiteenlopende aard.

Met een dagboekje uit 1959 van zijn opa laat akkerbouwer Jacob van den Borne zien dat het verzamelen, analyseren en toepassen van data al decennia lang bestaat. Opa Van den Borne noteerde ruim een halve eeuw geleden ook de hoeveelheid neerslag, dagen zon, bemesting en de opbrengst per vierkante meter, alleen kleinzoon Jacob heeft de middelen van de 21e eeuw tot zijn beschikking. Een onbemand voertuig meet de bodemgesteldheid, satellieten en drones scannen met warmtecamera’s de landbouwgrond en krachtige computers verwerken de datastroom tot bruikbare informatie waarmee de boer optimaal kan bemesten en bewateren. ‘Je moet natuurlijk nog steeds je boerenverstand gebruiken om te begrijpen wat je moet doen en wat je wilt weten, maar door in te grijpen waar het nuttig is, realiseer je een hogere opbrengst en verbruik je minder voedingsstoffen en water’, zegt Van den Borne.

Stappenplan
‘Wie niet mee gaat met de stand der techniek neemt het risico te verdwijnen’, meent Michel Mulders, partner bij PricewaterhouseCoopers. Als voorbeeld haalt hij de branche van gehoorapparaten aan, waar de helft van de fabrikanten in acht jaar tijd is verdwenen omdat ze niet in 3D-printing zijn gestapt.
Disruptieve bedrijven gebruiken niet alleen een nieuwe technologie om bestaande markten te ontwrichten. Ze analyseren gedegen of een technologie daadwerkelijk waarde toevoegt en of er vraag naar is. Maar als we de cijfers uit de PwC-onderzoeken naar Industry 4.0 moeten geloven, is de kans groot dat het antwoord bij Industry 4.0 hierop positief is. Alleen al de verwachte wereldwijde kostenbesparingen van 421 miljard dollar liegen er niet om.
Voor wie wil starten met Industry 4.0 heeft het accountantsbureau een zes-stappenplan ontwikkeld. (zie pagina …).

B2B-webshop
Spuitgietproducent Kornelis uit Steenwijk is in Nederland één van de weinigen die al werkt aan de fabriek van de toekomst. Toen de doppenproducent ging uitbreiden, werd geïnvesteerd in een nieuwe fabriek, waarbij de operators meer aandacht kunnen besteden aan het product zelf en minder of geen administratieve taken meer hebben en geen zorgen rondom het verzamelen, verpakken en opslaan van gereed product. Een volledig geautomatiseerd logistiek systeem neemt een groot deel van hun taken over. Projectleider Ytsen de Boer waarschuwt wel dat je een automatiseringsplan goed moet afkaderen. ‘Mensen zijn snel geneigd allerlei nieuwe mogelijkheden te zien, maar je moet niet verzanden in te veel projecten.’
Veel weetjes binnen een fabriek, zoals welke leverancier wat verkoopt, hoe je een bepaalde machine optimaal instelt en waar in het magazijn nog een kleine voorraad ligt van een schaars product, zit vaak in de hoofden van de medewerkers. Al deze data heb je nodig om richting de 4.0-fabriek van de toekomst te gaan. Automatiseringsexpert Marco Dubbelman van Gotogemba heeft ervaring met dit soort problematiek. Hij hielp Kornelis de nodige stappen te maken richting het uiteindelijk doel, een online B2B-webshop waar een verpakkend bedrijf online een partij doppen of deksels bestelt, zoals een consument zijn producten koopt bij BOL.com, Wehkamp of Cool Blue (zie Thema’s op verpakkingsmanagement.nl).

Data science
‘Een van de eenvoudigste zaken waarmee je kunt starten met Industry 4.0 is je data verzamelen, analyseren en op een slimme manier presenteren, zodat je een soort “Huh?!”-gedachte triggert’, meent natuurkundige Tim Foreman van Omron. ‘Bij Omron bijvoorbeeld, hebben we zo’n tien jaar aan data verzameld, geanalyseerd en in een heat map gezet. Daar bleek op een bepaald punt in de productie veel fouten naar boven te komen en dat hebben we opgelost. Realiseer je wel dat data science heel veel tijd kost. Zo’n tachtig procent van de tijd ben je bezig om de data geschikt te maken voor gebruik.’ 
De Japanse apparaten- en onderdelen bouwer Omron heeft een productielocatie in Den Bosch. Het bedrijf test daar op haar eigen assemblagelijnen de systemen uit van de toekomst, zoals gezichtsherkenningstechnologie. ‘Met deze techniek kunnen we operators herkennen en aan de hand van hun ervaring kunnen we de assemblage-instructies aanpassen.’
Voordat je begint met Industry 4.0 is het verstandig om je fabriek lean te maken, meent Foreman. ‘Dat bespaart een hoop tijd. Bouw je een nieuwe fabriek, denk dan gelijk na over data verzamelen.’

Data is key
‘Formeer een toegewijd team van data scientists en ga aan de slag’, was de boodschap van Emo van Halsema, specialist in data driven sensor design. De afgelopen jaren heeft hij intensief samengewerkt met Lely Industries in Maassluis, producent van de melkrobot en andere volledig geautomatiseerde systemen in de agrarische sector. ‘De sensoren in deze apparatuur verzamelen ontzettend veel data. Maar je wilt de boer niet spammen en hem alleen een lijst geven met data waar hij wat aan heeft. Daarom hebben wij een bedrijf opgericht, dat de data analyseert en toepasbaar maakt.’
Een mooi voorbeeld hiervan is een installatiebedrijf in de VS, dat heel veel geluidsopnames heeft gemaakt van klimaatinstallaties op daken. Vervolgens hebben ze een app ontwikkeld, waarmee monteurs met de microfoon op hun mobiel kunnen voorspellen welk onderdeel kapot gaat.
Van Halsema meent data steeds belangrijker gaan worden en het concurrentieverschil gaan maken. Maar je moet die data wel slim verzamelen. Zijn boodschap is ‘data beats algorithms’. ‘Momenteel is 99% van de Artificial Intelligence systemen een “van A naar B type”. Dat wil zeggen, je stopt er heel veel informatie in en dan kan je conclusies trekken. Niet heel intelligent, wel interessant. Met de komst van neurale netwerken groeit de rekenkracht enorm en worden de resultaten steeds beter. Maar richt je op een slimme manier van data verzamelen. Verzamel data met een strategische visie.’

Samenwerken
‘Je moet gewoon beginnen met Industrie 4.0 en leren door vallen en opstaan’, zegt Gert Bravenboer, managing director van de divisies Digital Factory & Process Industries and Drives bij Siemens. Als voorbeeld gebruikt hij de automatisering van schoenenfabrikant Adidas, die momenteel een fabriek bouwt voor ‘geïndividualiseerde massaproductie’. In 2021 heb je met één druk op de knop je eigen sportschoen, met een eigen kleur, voetvorm, et cetera. ‘Dit betekent dat je de kostprijs van een paar schoenen op maat gelijk maakt aan die uit een massaproductie van 120 miljoen paar. Dat is een gigantische klus, want momenteel hebben ze fabrieken die een efficiency halen van 70%. Dat moet fors omhoog. De nieuwe fabriek haalt 95%, dat hebben we van te voren berekend met onze factory software. Technologie uit Industrie 4.0 is hierbij onmisbaar.’
‘In Nederland kan dit ook’, meent Bravenboer. ‘We hebben veel technologische bedrijven. De kunst is om meer te gaan samenwerken. We kunnen het niet alleen. Daarom zijn er Field Labs in het leven geroepen, waar je kunt experimenteren. Hier helpen wij en andere technologiebedrijven om bedrijven flexibeler en concurrerender te maken door Smart Industry-technologieën.’

www.verpakkingskundigen.nl